Tự động hóa thông minh trong ngân hàng đang giúp các tổ chức tài chính chuyển những quy trình nhiều thao tác thủ công thành các luồng xử lý nhanh hơn, chính xác hơn và có khả năng mở rộng. Bằng cách kết hợp RPA với AI, IDP, Machine Learning và các công nghệ xử lý dữ liệu, ngân hàng có thể tự động hóa từ KYC, xử lý khoản vay đến tuân thủ, phòng chống gian lận và dịch vụ khách hàng.
Bức tranh ứng dụng Tự động hóa thông minh trong ngân hàng
Ngân hàng từng là ngành đặc thù bởi các quy trình thủ công và thủ tục hành chính, giấy tờ rườm rà. Trong nhiều năm, khách hàng thường phải tiêu tốn rất nhiều thời gian và công sức khi thực hiện dịch vụ trực tiếp tại các chi nhánh ngân hàng.
Tuy nhiên, cùng với dòng chảy xu hướng chuyển đổi số thì các ngân hàng đã và đang dần từng bước tận dụng sức mạnh của công nghệ để tự động hóa và nâng tầm quy trình. Từ thủ tục khách hàng mới (customer onboarding) đến quy trình xử lý khoản vay, giờ đây ngân hàng có thể xây dựng thành công mô hình doanh nghiệp số với Tự động hóa thông minh, mang đến cho khách hàng trải nghiệm vượt trội trên mọi nền tảng.
Nhiều tổ chức trong lĩnh vực ngân hàng đã nhận thức được tiềm năng của Tự động hóa thông minh và lên kế hoạch triển khai ứng dụng mạnh mẽ trong thời gian tới. Báo cáo năm 2019 chỉ ra rằng gần 85% ngân hàng đã ứng dụng Tự động hóa thông minh để tăng cường các bộ phận lõi. Theo IDC, ngân hàng được dự đoán là ngành đầu tư vào AI lớn thứ hai trong năm 2024. Nghiên cứu của Gartner cho thấy khoảng 80% các nhà lãnh đạo tài chính đã triển khai hoặc đang có kế hoạch triển khai RPA.
Ứng dụng Tự động hóa thông minh trong ngân hàng
Xác minh danh tính và thẩm định với KYC (Know your customer)
Với Tự động hóa thông minh, các ngân hàng có thể nâng cao quy trình KYC, cải thiện trải nghiệm khách hàng nhờ quá trình triển khai nhanh chóng và tăng cường hiệu suất hoạt động của nhân viên nhờ giảm tác vụ thủ công.
- Trích xuất thông tin quan trọng từ tài liệu một cách chính xác bằng RPA.
- Xác thực thông tin khách hàng dựa trên vô số cơ sở dữ liệu và nền tảng (có cấu trúc/bán cấu trúc) bằng ứng dụng Xử lý tài liệu thông minh (IDP).
- Xác định các lĩnh vực và hoạt động rủi ro bằng thuật toán Machine Learning (ML).
- Tổng hợp dữ liệu khách hàng trên các hệ thống khác nhau, phân tích và đưa ra bức tranh toàn cảnh về dữ liệu khách hàng thông qua AI/ML.
Dịch vụ khách hàng
Chatbot kết hợp AI và RPA tương tác và tương hỗ con người, mang lại trải nghiệm khách hàng vượt trội hơn.
- Sử dụng ngôn ngữ trong các ngữ cảnh một cách tự nhiên với những câu trả lời được cá nhân hóa.
- Cung cấp dịch vụ khách hàng 24/7.
- Hiểu và đề xuất hành động kịp thời, phù hợp để giúp người dùng giải quyết các yêu cầu.
Xử lý khoản vay
Các bot thông minh giúp tăng cường quá trình xử lý khoản vay thủ công trên giấy tờ bằng cách tự động hóa việc thu thập dữ liệu, đánh giá rủi ro tín dụng và xác minh tài liệu.
- Trích xuất và thẩm định hồ sơ khách hàng dựa trên nhiều tài liệu nhận dạng bằng RPA.
- Tổng hợp tài liệu nội bộ và bên ngoài để chuẩn bị phê duyệt khoản vay bằng RPA/AI.
- Cải thiện độ chính xác của quy trình phê duyệt khoản vay thông qua mô hình chấm điểm tín dụng dựa trên Machine Learning.
Tuân thủ quy định
Ứng dụng Tự động hóa thông minh là trợ thủ đắc lực giúp ngân hàng tuân thủ nhất quán các quy định đã đặt ra mà không cần nhiều sự can thiệp của con người.
- Quét và xử lý các tài liệu pháp lý và quy định bằng IDP và Xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP).
- Theo dõi và giám sát các báo cáo tuân thủ bằng RPA.
- Giám sát quy định và thông báo ngay khi có thay đổi bằng RPA.
Ngăn chặn gian lận và chống rửa tiền
Tự động hóa thông minh giúp ngân hàng củng cố quy định chống rửa tiền, giảm rủi ro pháp lý và thúc đẩy hoạt động kinh doanh minh bạch.
- Thu thập dữ liệu khách hàng từ nhiều cơ sở dữ liệu với RPA.
- So sánh và giám sát dữ liệu khách hàng, sao kê tài khoản, giao dịch để phát hiện các giao dịch hoặc hoạt động đáng ngờ thông qua IDP và các thuật toán AI.
- Nếu có bất kỳ hoạt động bất thường nào phù hợp với tiêu chí đánh giá, ngân hàng chỉ cần tạo phiếu xem xét giao dịch với bộ phận bảo mật và toàn bộ quá trình sẽ được bot tự động thực hiện.
Lợi ích của Tự động hóa thông minh trong ngân hàng
Tự động hóa thông minh hứa hẹn thay đổi hoàn toàn cách thức vận hành của ngành ngân hàng, tăng tốc quy trình kinh doanh, thúc đẩy ngân hàng tiến tới chuyển đổi số toàn diện và bứt phá trong kỷ nguyên số.
Những lợi ích nổi bật của Tự động hóa thông minh trong ngân hàng bao gồm:
- Tiết kiệm thời gian: Khi IA được áp dụng, các ngân hàng có thể giảm tới 90% thời gian thực hiện tác vụ, theo Accenture.
- Cắt giảm chi phí: Nhờ triển khai RPA, doanh nghiệp có thể giảm 30% chi phí, theo Deloitte. Accenture đưa ra dự đoán tích cực hơn: RPA giúp doanh nghiệp tiết kiệm 80% chi phí cho một số tác vụ nhất định.
- Tăng cường hiệu quả hoạt động: Robot có thể thực hiện nhiệm vụ nhanh hơn con người gấp 5 lần, theo Construction Robotics. Do đó, doanh nghiệp có thể đẩy nhanh quy trình làm việc, cải thiện năng suất và giải phóng nhân viên khỏi những tác vụ nhàm chán để tập trung vào công việc mang lại giá trị cao hơn.
- Tăng cường bảo mật: Thuật toán IA có thể giám sát, đánh giá các mối đe dọa và báo cáo gian lận trước khi sự cố xảy ra, từ đó giảm thiểu lỗ hổng tiềm ẩn và đảm bảo bảo mật tối đa.
- Tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng: Nhờ loại bỏ lỗi xử lý và tăng tốc độ/độ chính xác của quy trình, Tự động hóa thông minh đảm bảo quy trình thông suốt, toàn diện cho ngân hàng, từ đó nâng cao trải nghiệm tổng thể của khách hàng.
Case study TPBank: Từ thử nghiệm đến hơn 400 quy trình tự động hóa
TPBank là một trong những ví dụ tiêu biểu về triển khai tự động hóa quy mô lớn trong ngành ngân hàng tại Việt Nam.

Với mục tiêu trở thành ngân hàng dẫn đầu về chuyển đổi số, TPBank cần mở rộng tự động hóa trên toàn tổ chức trong khi vẫn đảm bảo tương tác với nhiều hệ thống nghiệp vụ phức tạp.
Thay vì triển khai hàng loạt ngay từ đầu, dự án giữa TPBank và Akabot bắt đầu bằng một giai đoạn Proof of Concept (PoC) với dưới 10 quy trình có mức độ phức tạp từ thấp đến trung bình. Cách tiếp cận này giúp ngân hàng kiểm chứng khả năng triển khai và đánh giá hiệu quả trước khi mở rộng.
Sau giai đoạn ban đầu, TPBank chuyển sang triển khai tự động hóa quy mô lớn với hơn 400 quy trình tại 15 bộ phận lõi.
Kết quả dự án ghi nhận:
- 30% tác vụ được tự động hóa
- hoạt động tự động có thể duy trì 24/7
- giảm 98% tỷ lệ sai sót
- giảm 80% thời gian xử lý
- giảm 40% chi phí vận hành
TPBank và FPT sau đó được trao giải “Best Process Automation Initiative” tại The Asian Banker Vietnam Awards 2021.
Điểm đáng chú ý của case study không chỉ nằm ở số lượng quy trình, mà ở cách ngân hàng đi từ phạm vi thử nghiệm nhỏ đến chương trình tự động hóa trên quy mô lớn. Đây là một mô hình phù hợp để các tổ chức tài chính tham khảo khi muốn kiểm soát rủi ro đầu tư nhưng vẫn xây dựng nền tảng cho việc mở rộng dài hạn.
Akabot – Hệ sinh thái tự động hóa cho ngành ngân hàng
Akabot, được phát triển bởi Tập đoàn FPT, là hệ sinh thái tự động hóa ứng dụng Agentic AI, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng lực lượng lao động số và vận hành các quy trình nghiệp vụ thông minh hơn.
Kết hợp RPA, AI, IDP, Machine Learning, Process Mining và AI Agent, Akabot có thể hỗ trợ ngân hàng từ các tác vụ có quy tắc rõ ràng đến những quy trình cần xử lý tài liệu, phân tích dữ liệu và điều phối nhiều bước.
Thay vì triển khai từng công nghệ riêng lẻ, ngân hàng có thể tiếp cận theo toàn bộ vòng đời quy trình: xác định điểm cần cải tiến, lựa chọn năng lực công nghệ phù hợp, tự động thực thi, giám sát kết quả và từng bước mở rộng trên quy mô tổ chức.
Kinh nghiệm triển khai với TPBank cũng cho thấy doanh nghiệp không nhất thiết phải bắt đầu bằng một chương trình quy mô lớn. Tự động hóa có thể được kiểm chứng trên một nhóm quy trình phù hợp trước khi xây dựng lộ trình mở rộng toàn diện.
Theo dõi Akabot trên Facebook và LinkedIn để cập nhật những xu hướng mới nhất về AI, Agentic Automation, các bài toán ứng dụng thực tế và câu chuyện chuyển đổi từ doanh nghiệp.
Tham khảo
Intelligent Automation in Financial Services & Banking in 2023
A complete overview of Intelligent Automation’s role in Banking
Robotic Process Automation (RPA) in Finance
Top 15 RPA Use Cases & Examples in Banking in 2023
Top Use Cases for Banking Automation
